Ôn thi tốt nghiệp THPT môn Toán theo cấu trúc mới: 3 phần

Ôn thi tốt nghiệp THPT môn Toán theo cấu trúc mới cần bắt đầu từ một con số: trong đề 22 câu, 90 phút, phần đúng/sai và phần trả lời ngắn chiếm tới 7 trên 10 điểm. Học sinh chỉ quen khoanh trắc nghiệm 4 đáp án sẽ bị thiệt, vì hai phần này không đoán được. Bài viết dưới đây phân tích thang điểm từng phần theo quy định của Bộ GD&ĐT, nội dung kiến thức lớp 10, 11, 12 cần ôn, lộ trình 8 tháng và cách làm bài để không mất điểm oan.

Lưu ý trước khi đọc: đến ngày 25/10/2026, Bộ GD&ĐT chưa ban hành hướng dẫn riêng cho kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2027. Thông tin trong bài là cấu trúc đã áp dụng cho kỳ thi năm 2025 và 2026. Bộ đang trình đề án thi trên máy tính, nhưng đã cho biết nếu triển khai thì đề trên máy và trên giấy dùng chung nội dung, nên cách ôn không đổi.

Cấu trúc đề thi tốt nghiệp THPT môn Toán từ năm 2025

Đề Toán thi theo hình thức trắc nghiệm, thời gian 90 phút. Đề có 3 phần với 3 kiểu câu hỏi khác nhau. Năm 2026, Bộ giữ nguyên cấu trúc này và không công bố đề minh họa mới. Lịch thi năm 2026, theo hướng dẫn của Bộ được VTV đưa tin ngày 19/3/2026, là chiều 11/6, ngay sau buổi thi Ngữ văn.

Tỉ lệ mức độ câu hỏi giữ ở 4:3:3 (nhận biết, thông hiểu, vận dụng). Kiến thức chủ yếu thuộc lớp 12, có một phần lớp 10 và 11. Thông tin chi tiết về cấu trúc đề của tất cả các môn, cách tính điểm xét tốt nghiệp và cách chọn môn tự chọn có trong bài thi tốt nghiệp THPT: môn thi và cấu trúc đề.

Cách tính điểm phần đúng/sai: ý thứ tư đáng giá nhất

Điểm phần II không chia đều cho từng ý. Theo thông tin Phó Cục trưởng Cục Quản lý chất lượng Nguyễn Ngọc Hà công bố tại hội thảo về đề thi từ năm 2025, được báo Đại biểu Nhân dân đăng ngày 11/3/2024, điểm mỗi câu tính như sau:

Cột cuối cho thấy điều quan trọng: ý thứ tư làm đúng có giá trị bằng 3 ý đầu cộng lại. Một em đúng 3/4 ý ở cả 4 câu chỉ được 2 điểm. Một em khác làm đúng trọn 2 câu và trả lời sai hết 2 câu còn lại cũng được 2 điểm. Vì vậy, chiến lược ở phần này là làm thật chắc từng câu, không làm lướt cả 4 câu để lấy “mỗi câu vài ý”.

Phần trả lời ngắn: không có phương án để đoán

Mỗi câu đúng được 0,5 điểm, cao gấp đôi câu nhiều lựa chọn. Theo mẫu phiếu trả lời ban hành kèm Công văn 1239/BGDĐT-QLCL ngày 24/3/2025, mỗi câu phần III có 4 cột để tô ký tự: dấu trừ, dấu phẩy và các chữ số, tô từ trái sang phải, cột thừa bên phải để trống. Ví dụ đáp số 1,5 thì tô số 1, dấu phẩy, số 5 và bỏ trống cột thứ tư. Hệ quả thực tế: đáp số luôn gọn trong 4 ký tự, nên đề thường yêu cầu làm tròn (đến hàng phần mười, phần trăm, hoặc số nguyên). Đọc kỹ yêu cầu làm tròn là bước bắt buộc.

Kết quả môn Toán năm 2026 nói lên điều gì?

Theo phổ điểm Bộ GD&ĐT công bố ngày 1/7/2026, môn Toán có 1.192.437 thí sinh dự thi, điểm trung bình 5,65, tăng 0,87 điểm so với năm 2025. Có 4.208 bài đạt điểm 10, gấp hơn 8 lần năm trước, trong khi 452.838 bài (khoảng 38%) vẫn dưới 5 điểm. GS.TSKH Đỗ Đức Thái, trong trao đổi với báo Đại biểu Nhân dân, nhận định đề năm 2026 có độ khó tương đương năm 2025 và điểm tăng là do việc dạy, học và đánh giá theo chương trình mới đã đi vào nền nếp.

Đọc hai con số này cùng nhau: điểm cao là đạt được với người ôn đúng dạng, nhưng gần 4 trên 10 thí sinh vẫn chưa qua mức trung bình. Khoảng cách nằm phần lớn ở phần II và III.

Nội dung kiến thức cần ôn thi tốt nghiệp THPT môn Toán

Đề bám Chương trình GDPT 2018 môn Toán. Bảng dưới đây gom các chủ đề theo lớp để các em tự rà soát. Cột “Mức ưu tiên” là gợi ý của đội ngũ Gia sư HCM dựa trên đề tham khảo và đề chính thức hai năm qua, không phải quy định của Bộ.

Một đặc điểm của đề mới là tỉ lệ bài toán gắn với thực tế khá cao, như tối ưu chi phí, tính dung tích, khoảng cách giữa hai vật thể trong không gian, xác suất trong xét nghiệm hay khảo sát. Những câu này thường nằm ở phần III, đòi hỏi các em tự đặt ẩn và lập hàm số trước khi tính.

Lộ trình ôn thi tốt nghiệp THPT môn Toán trong 8 tháng

Nếu kỳ thi năm 2027 diễn ra khoảng giữa tháng 6 như năm 2026, học sinh lớp 12 tính từ cuối tháng 10 còn gần 8 tháng. Lộ trình dưới đây chạy song song với chương trình trên lớp:

Học sinh lớp 12 vừa học chính khóa, vừa ôn Toán, vừa lo hai môn tự chọn, nên khung giờ rất chật. Bài cách lập kế hoạch học tập hiệu quả có hướng dẫn chia thời gian theo tuần và cách ôn giãn cách để không quên kiến thức cũ.

Cách ôn từng phần trong đề Toán

Phần I: 12 câu nhiều lựa chọn, làm nhanh và chắc

Phần này chủ yếu ở mức nhận biết và thông hiểu: đọc bảng biến thiên, nhận dạng đồ thị, công thức nguyên hàm, tọa độ vectơ, đọc bảng tần số ghép nhóm. Học sinh khá nên xong 12 câu trong khoảng 15-20 phút. Cách ôn là làm nhiều câu ngắn theo chủ đề, mục tiêu đúng 12/12, vì đây là 3 điểm ít rủi ro nhất trong đề.

Phần II: đúng/sai, đọc từng ý như một câu hỏi riêng

Mỗi câu xoay quanh một tình huống chung (một hàm số, một hình không gian, một bảng số liệu), 4 ý khó dần. Ví dụ tự soạn: cho hàm số f(x) = x³ – 3x² + 2.

• a) Đạo hàm f'(x) = 3x² – 6x. Đúng.
• b) Hàm số đồng biến trên khoảng (0; 2). Sai, vì f'(x) < 0 trên khoảng này nên hàm số nghịch biến.
• c) Giá trị cực tiểu của hàm số bằng -2. Đúng, cực tiểu đạt tại x = 2 và f(2) = 8 – 12 + 2 = -2.
• d) Giá trị lớn nhất của hàm số trên đoạn [-1; 3] bằng 2. Đúng, vì f(-1) = -2, f(0) = 2, f(2) = -2, f(3) = 2.

Ý d là chỗ nhiều em sai: chỉ so giá trị tại hai đầu mút hoặc chỉ tại điểm cực trị, quên so cả bốn giá trị. Thói quen nên tập: với mỗi ý, ghi ra nháp một dòng lý do trước khi kết luận Đúng hay Sai. Ý nào phải “cảm giác” mới chọn, đánh dấu để kiểm tra lại cuối giờ.

Phần III: trả lời ngắn, luyện tính toán chính xác

Sáu câu cuối là 3 điểm, và không có phương án để loại trừ. Ba ví dụ tự soạn dưới đây cho thấy đáp số luôn gọn trong 4 ký tự:

1. Tối ưu thực tế: từ một tấm bìa hình vuông cạnh 30 cm, cắt ở bốn góc bốn hình vuông bằng nhau cạnh x cm rồi gấp thành hộp không nắp. Thể tích lớn nhất của hộp là bao nhiêu cm³? Lập V(x) = x(30 – 2x)² với 0 < x < 15, tính đạo hàm, tìm được x = 5 và V lớn nhất bằng 2000.
2. Xác suất có điều kiện: một hộp có 6 bi đỏ, 4 bi xanh, lấy lần lượt 2 bi không hoàn lại. Biết bi thứ nhất màu đỏ, tính xác suất bi thứ hai màu đỏ (làm tròn đến hàng phần trăm). Còn 5 đỏ trong 9 bi, đáp số 5/9 ≈ 0,56.
3. Tọa độ không gian: tính khoảng cách từ điểm A(1; 2; 3) đến mặt phẳng 2x – y + 2z – 3 = 0. Thay vào công thức được |2 – 2 + 6 – 3| / 3 = 1.

Ở phần này, máy tính cầm tay là trợ thủ lớn: tính tích phân, giải phương trình, tính giá trị biểu thức. Nhưng máy chỉ giúp khi các em đã lập đúng mô hình. Gia sư của chúng tôi thường yêu cầu học sinh viết lời giải tay trước, rồi mới dùng máy để kiểm tra, để tránh phụ thuộc vào máy khi gặp bài lạ.

Chiến thuật làm bài thi Toán trong 90 phút

Không có cách chia thời gian đúng cho mọi người, nhưng khung dưới đây phù hợp với đa số học sinh mục tiêu 7-8 điểm:

Em mục tiêu 5-6 điểm nên ưu tiên khác: làm chắc phần I, làm ý a và b của cả 4 câu phần II (thường dễ hơn), rồi chọn 2-3 câu quen ở phần III. Với mục tiêu này, mỗi điểm đều đến từ sự cẩn thận chứ không đến từ câu khó.

Những lỗi khiến học sinh mất điểm môn Toán

1. Ôn bằng bộ đề kiểu cũ toàn câu 4 đáp án. Vào phòng thi gặp phần II, III sẽ lúng túng.
2. Làm tròn sai hoặc làm tròn ở bước trung gian, khiến đáp số cuối lệch.
3. Tô sai vị trí dấu phẩy, dấu trừ ở phần III. Nên luyện tô trên mẫu phiếu thật vài lần trước kỳ thi.
4. Kết luận ý đúng/sai theo cảm giác, không kiểm chứng.
5. Quên điều kiện của ẩn trong bài toán tối ưu (độ dài phải dương, nhỏ hơn cạnh bìa).
6. Nhầm đơn vị giữa cm³ và lít, phút và giờ trong bài thực tế.
7. Dồn hết thời gian vào một câu khó, không kịp làm các câu dễ ở phần cuối.

Phần lớn lỗi trên cũng là những sai lầm chung của học sinh khi ôn thi, được phân tích kỹ hơn trong bài 5 lỗi sai phổ biến khi ôn thi đại học.

Điểm Toán tốt nghiệp còn dùng để làm gì?

Toán là môn bắt buộc, có mặt trong hầu hết tổ hợp xét tuyển khối kỹ thuật, kinh tế, y dược. Quy chế tuyển sinh đại học năm 2026 còn yêu cầu tổ hợp xét tuyển phải có Toán hoặc Ngữ văn với trọng số tối thiểu 1/3. Nghĩa là điểm Toán ảnh hưởng thẳng đến cơ hội đại học, không chỉ chuyện đậu tốt nghiệp. Phụ huynh muốn hiểu rõ cách quy đổi và cộng điểm ưu tiên có thể đọc bài cách tính điểm xét tuyển đại học. Nếu con định thi thêm kỳ đánh giá năng lực của ĐHQG-HCM, phần toán học trong đề đó cũng dùng lại phần lớn kiến thức ôn ở đây.

Câu hỏi thường gặp

Tóm lại

Ôn thi tốt nghiệp THPT môn Toán theo cấu trúc mới là ôn cho 3 kiểu câu hỏi, không chỉ ôn kiến thức. Phần I cần nhanh và chắc, phần II cần làm trọn từng câu vì ý thứ tư đáng giá nhất, phần III cần tính toán chính xác và làm tròn đúng. Bắt đầu từ tháng 11 với các chương lớp 12, lấp lỗ hổng lớp 10, 11 vào tháng 3, rồi luyện đề bấm giờ hai tháng cuối là đủ thời gian cho đa số học sinh.

Bộ đề luyện thi tốt nghiệp THPT môn Toán theo cấu trúc từ 2025 có trong mục tài liệu ôn thi của Gia sư HCM. Nếu con cần người kèm riêng để lấp lỗ hổng hoặc luyện phần trả lời ngắn, phụ huynh có thể tìm gia sư Toán lớp 12 ở khu vực gần nhà hoặc đăng ký để được tư vấn miễn phí.